
คำถามที่มาแรงแซงทางโค้งในห้องตรวจช่วงนี้คงหนีไม่พ้นเรื่องเข่าครับ หลายคนเดินกะเผลกเข้ามาพร้อมกับความหวังเต็มเปี่ยม หลังจากไปอ่านเจอข้อมูลในอินเทอร์เน็ตว่า ข้อเข่าเสื่อมรักษาหายได้ด้วยตนเอง ไม่ต้องพึ่งมีดหมอ ไม่ต้องกินยาเป็นกำ ๆ บางคนถึงขั้นปฏิเสธการรักษาแผนปัจจุบันแล้วหันไปกินสมุนไพรหรือกายบริหารตามคลิปเพียงอย่างเดียว
ซึ่งในฐานะนักกายภาพบำบัด ผมเข้าใจความรู้สึกของทุกคนดีครับ ใครบ้างจะอยากเจ็บตัว ใครบ้างจะอยากนอนโรงพยาบาล แต่เพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างถูกต้องและไม่เสียโอกาสในการฟื้นฟู วันนี้เราต้องมาจับเข่าคุยกันให้ชัดเจนว่า คำว่า หาย ในนิยามของโรคนี้คืออะไร และขอบเขตของการดูแลตัวเองทำได้มากน้อยแค่ไหนครับ
ทำความเข้าใจคำว่า หาย ก่อนจะไปต่อ
ก่อนอื่นต้องยอมรับความจริงทางกายวิภาคศาสตร์ก่อนครับว่า โรคข้อเข่าเสื่อม หรือ Osteoarthritis คือภาวะที่กระดูกอ่อนผิวข้อ (Cartilage) สึกหรอ หลุดล่อน หรือบางลง ซึ่งเจ้ากระดูกอ่อนนี้แตกต่างจากผิวหนังที่เวลาโดนมีดบาดแล้วสมานติดกันเองได้ แต่กระดูกอ่อนเมื่อเสียไปแล้ว ร่างกายสร้างทดแทนขึ้นมาใหม่ได้ยากมาก หรือแทบไม่ได้เลยในผู้ใหญ่ ดังนั้นถ้าคำว่า หาย ของคุณหมายถึงการเสกให้เข่ากลับมาเนียนกริบเหมือนเด็กวัยรุ่น คำตอบคือ เป็นไปไม่ได้ ครับ
แต่ช้าก่อน... อย่าเพิ่งหมดหวังครับ เพราะในมุมมองของการรักษา คำว่า หาย ของเราหมายถึง หายปวด หายบวม และกลับมาใช้งานได้ปกติ ต่างหากครับ แม้ฟิล์ม X-ray จะโชว์ว่ากระดูกเสื่อม แต่ถ้าคุณสามารถเดินเหินได้คล่องแคล่ว ขึ้นลงบันไดไม่เจ็บ และใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุข นั่นก็เท่ากับว่าคุณชนะโรคนี้แล้ว และข่าวดีคือในแง่มุมของการจัดการอาการปวดและคืนฟังก์ชันการใช้งานนี้ ข้อเข่าเสื่อมรักษาหายได้ด้วยตนเอง เป็นเรื่องจริงและทำได้แน่นอนครับ
3 เสาหลักของการดูแลตัวเองให้ หายปวด
หากคุณตั้งใจแน่วแน่ว่าจะกู้ชีพข้อเข่าด้วยตัวเอง นี่คือคัมภีร์ 3 ข้อที่คุณต้องทำให้ได้ครับ
1. ลดน้ำหนัก ยาขนานเอกที่มีประสิทธิภาพสูง
เชื่อมั้ยครับว่าการลดน้ำหนักเพียง 1 กิโลกรัม สามารถลดแรงกระแทกที่กระทำต่อเข่าได้ถึง 4 กิโลกรัมในทุกก้าวย่าง ถ้าคุณลดได้ 5 กิโลกรัม ก็เท่ากับโยนกระสอบข้าวสาร 20 กิโลกรัมทิ้งไปจากเข่าทันที งานวิจัยทั่วโลกยืนยันตรงกันว่า การลดน้ำหนักเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการลด ปวดเข่า ระยะยาว ดีกว่าการพึ่งยาแก้ปวดเพียงอย่างเดียวเสียอีกครับ
2. สร้างกล้ามเนื้อหน้าขา ให้เป็นโช้คอัพธรรมชาติ
เมื่อกระดูกอ่อนที่เคยเป็นเบาะรองรับแรงมันบางลง เราต้องสร้างเบาะใหม่ขึ้นมาทดแทนครับ นั่นคือกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า หรือ Quadriceps หากกล้ามเนื้อส่วนนี้แข็งแรง มันจะทำหน้าที่รับแรงกระแทกแทนข้อเข่าได้มหาศาล ท่าง่าย ๆ ที่ทำได้ที่บ้านคือ นั่งบนเก้าอี้แล้วเตะขาเหยียดตรง เกร็งค้างไว้ นับ 1 ถึง 10 แล้วเอาลง ทำสลับข้างไปมาวันละ 30 ถึง 50 ครั้ง ความสม่ำเสมอคือหัวใจสำคัญครับ ถ้ากล้ามเนื้อแข็งแรง อาการปวดจะดีขึ้นจนคุณแปลกใจ
3. ปรับพฤติกรรม หยุดทำร้ายเข่าซ้ำซาก
เลิกพฤติกรรมที่ไปเพิ่มแรงดันในข้อเข่าโดยไม่จำเป็นครับ เช่น การนั่งยอง ๆ นั่งพับเพียบ นั่งขัดสมาธิ หรือการขึ้นลงบันไดบ่อยเกินความจำเป็น การเปลี่ยนมานั่งเก้าอี้ห้อยขาและการใช้ชักโครก จะช่วยชะลอความเสื่อมและลดการอักเสบได้ดีมาก
เมื่อไหร่ที่การดูแลตัวเอง เอาไม่อยู่
แม้ว่าแนวคิด ข้อเข่าเสื่อมรักษาหายได้ด้วยตนเอง จะเป็นเรื่องที่ดี แต่ในบางจังหวะของโรค เราก็ต้องการตัวช่วยครับ โดยเฉพาะใน ระยะอักเสบเฉียบพลัน หรือ Acute Phase ที่มีอาการปวด บวม แดง ร้อน จนงอเข่าไม่ได้ หรือเดินลงน้ำหนักแทบไม่ไหว ในระยะนี้การฝืนออกกำลังกายหรือยืดเหยียดเองอาจทำให้อักเสบหนักกว่าเดิม นี่คือจังหวะที่ต้องพึ่งพาเทคโนโลยีทาง กายภาพบำบัด เข้ามาตัดวงจรความปวดครับ
ปัจจุบันเรามีเครื่องมือที่ช่วยลดการอักเสบได้ลึกและแม่นยำ โดยไม่ต้องกินยา เช่น
- High Power Laser แสงเลเซอร์กำลังสูงที่สามารถทะลุทะลวงลงไปถึงชั้นข้อต่อ เพื่อยับยั้งกระบวนการอักเสบและกระตุ้นการซ่อมแซมเซลล์
- Ultrasound Therapy ที่ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงช่วยลดบวมและคลายกล้ามเนื้อรอบเข่าที่เกร็งตัว
นอกจากนี้ในรายที่มีปัญหาโครงสร้างเท้าหรือการเดินที่ผิดปกติ ซึ่งเป็นตัวเร่งให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้น การวิเคราะห์โครงสร้างด้วยเครื่องมือทันสมัยและปรับแก้ที่ต้นเหตุ จะช่วยยืดอายุการใช้งานของเข่าได้ยาวนานขึ้นไปอีก
บทสรุปที่คุณเลือกได้
โรคข้อเข่าเสื่อม ไม่ใช่จุดจบของคนชอบเดินครับ แม้เราจะเปลี่ยนอดีตหรือสร้างกระดูกอ่อนใหม่ไม่ได้ แต่เราสามารถกำหนดอนาคตของเข่าเราได้ การดูแลตัวเองด้วยวินัยที่เข้มข้น ทั้งคุมน้ำหนักและออกกำลังกาย คือรากฐานที่สำคัญที่สุด แต่หากวันไหนที่อาการกำเริบจนรับมือไม่ไหว การเดินเข้าคลินิกกายภาพบำบัดไม่ใช่ความพ่ายแพ้ แต่เป็นการหา ผู้ช่วยมืออาชีพ มาช่วยกู้สถานการณ์ เพื่อให้คุณกลับไปดูแลตัวเองต่อได้เร็วที่สุด
อย่ารอให้เข่าติดแข็งจนก้าวไม่ออกแล้วค่อยรักษาครับ เริ่มต้นดูแลตั้งแต่วันนี้ ผสมผสานระหว่างการดูแลตัวเองและการรักษาที่ถูกวิธี แล้วคุณจะพบว่าชีวิตที่ไร้ปวดเข่า เป็นสิ่งที่คุณสร้างเองได้ครับ
หากคุณพยายามดูแลตัวเองแล้วแต่อาการปวดเข่ายังไม่ลดลง เราพร้อมดูแลคุณที่ Zenista Clinic คลินิกรักษาข้อเข่าเสื่อมชลบุรี และ คลินิกรักษาข้อเข่าเสื่อมเพชรบุรี ด้วยโปรแกรมฟื้นฟูเฉพาะบุคคล
สามารถเข้ามาปรึกษาและตรวจประเมินอย่างละเอียดได้ที่ Zenista Health and Wellness
เราพร้อมดูแลคุณด้วยเทคโนโลยีทันสมัยและทีมงานที่ใส่ใจ ทั้ง 2 สาขาใกล้บ้าน
อย่าปล่อยให้เข่าเสื่อมมาจำกัดการใช้ชีวิตของคุณ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือนัดหมายจองคิวได้ที่ Line ID @zenista